Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazuje, iż właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego, położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Oznacza to, że właściciel nieruchomości, której granica oddzielona jest od chodnika pasem gruntu nie ma obowiązku go sprzątać (położenie granicy nieruchomości w stosunku do chodnika jest naniesione na mapach katastru miejskiego). W takich przypadkach obowiązek utrzymania chodnika w czystości spoczywa na gminie. Ale to nie jest jedyny przypadek wyłączający właściciela nieruchomości z obowiązku sprzątania chodnika. Również chodniki, na których jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych, utrzymuje w czystości gmina.
Sprzątanie chodników to nie jedyne obowiązki właścicieli nieruchomości, które wiążą się z okresem zimowym. Należą do nich także:
- uprzątanie błota, śniegu, lodu...zalegającego na terenie podwórzy, przejść i bram będących w jej granicach;
- usuwanie sopli lodowych i nawisów śniegu z dachów i gzymsów budynków niezwłocznie po ich pojawieniu się (zaniechanie tego obowiązku jest wykroczeniem, za które grozi mandat do 500 zł. Jeżeli jednak, wskutek zaniechania obowiązku spadający sopel bądź zlodowaciały nawis śnieżny ugodzi człowieka, a to w konsekwencji spowoduje uszczerbek na zdrowiu (w przypadkach szczególnych śmierć), to czyn taki będzie zakwalifikowany jako przestępstwo;
- usuwanie śniegu z dachów budynków i budowli (kontrola tego obowiązku pozostaje w uprawnieniach PINB)
Odpowiedzialność prawna.
Za opisane czyny, za wyjątkiem przestępstwa i kar stosowanych przez PINB, strażnik może karać mandatami, pouczać lub kierować do Sądu wnioski o ukaranie. Wysokość mandatu jest różna, zależnie od podmiotu, który popełnił wykroczenie:
- 100 zł - dla osób zobowiązanych do wykonywania określonych czynności (właściciel nieruchomości, administrator, dozorca. Wysokość kary określa taryfikator)
- 20 - 500 zł - pozostali, których obowiązki nie wynikają z praw do zarządu nieruchomością. W grupie tej są firmy, które sprzątają chodniki, ulice, przystanki itp. na zlecenie miasta. Należy pamiętać o tym, że zakres zleconych prac określa umowa zawarta pomiędzy zleceniodawcą a firmą, która wygrała przetarg. W przypadku rażących zaniedbań strażnicy informują o tym zleceniodawcę (najczęściej ZDM) w celu wyegzekwowania zobowiązań i ewentualne naliczenie kar umownych
